Llinell Amser


Agorwyd Canolfan Dylan Thomas gan gyn Arlywydd UDA Jimmy Carter yn 1995, ac mae’n agosáu at ugain mlynedd fel Tŷ Llên: cartref popeth llenyddol a diwylliannol yn ninas a sir Abertawe.

Mae’r llinell amser isod yn nodi rhai o’r cyfnodau mwyaf arwyddocaol yn hanes yr adeilad.

1825

Adeiladwr lleol, Thomas Bowen, yn dechrau gweithio ar Hen Neuadd y Dref Abertawe, gan weithio ar gynlluniau John Collingwood, pensaer o Gaerloyw.

1829

Hen Neuadd y Dref yn agor, yn cynnwys neuadd tref Abertawe, llysoedd a swyddfeydd llai.

1848

Helaethu’r adeilad a’i ailfodelu’n llwyr gan William Richards o Abertawe, yn defnyddio cynlluniau Thomas Taylor, pensaer o Lundain, i ymdopi â maint a gofynion cynyddol y fwrdeistref, ac agor Neuadd y Dref yn swyddogol.

1870

Estyniadau a newidiadau i ochrau gogleddol a dwyreiniol yr adeilad ynghyd ag ailfodelu mewnol a wnaed yn rhannol gan CJ Phipps o Lundain.

1934

Rhoddwyd y gorau i ddefnyddio’r adeilad fel Neuadd y Dref a bu’n gwasanaethu fel Canolfan Cyflogaeth Ieuenctid, ar wahân i gyfnod byr yn yr Ail Ryfel Byd pan ddefnyddiwyd yr adeilad fel canolfan recriwtio i’r fyddin.

1949

Hen Neuadd y Dref yn dod yn Ysgol Dechnegol Uwchradd, sy’n cael ei disodli’n ddiweddarach gan y Coleg Technegol a’r Coleg Addysg Bellach.

1970

Yr adeilad yn gartref i estyniad i Ysgol Gyfun Dynevor.

1982

Yr adeilad yn cau ac yn mynd â’i ben iddo.

1995

Ar ôl cyfnod segur, ailwampiwyd yr adeilad yn sylweddol a’i agor fel ‘Canolfan Dylan Thomas’ a’i alw’n 'Tŷ Llen'. Agorwyd y Ganolfan yn swyddogol gan gyn Arlywydd UDA, Jimmy Carter.

2001

Arddangosfa wreiddiol Dylan Thomas yn agor yn y Ganolfan gan ddenu ymwelwyr o bedwar ban byd.

2014

Adnewyddu Arddangosfa Dylan Thomas a’i helaethu i gyd-fynd â dathlu canmlwyddiant ei eni, gan alluogi ymwelwyr i gael gwell dealltwriaeth o un o ffigurau diwylliannol blaenllaw Abertawe.

2016

Gyda buddsoddiad y Brifysgol, mae Canolfan Dylan Thomas bellach yn lleoliad amlbwrpas sy’n cynnal amrywiaeth o ddigwyddiadau ac achlysuron. Bellach, gyda diben newydd, mae Canolfan Dylan Thomas yn cael ei hadfer i’w gogoniant blaenorol gan gyfuno’r hen a’r newydd i ehangu ei harlwy. Mae’r ffocws bellach ar arloesi, masnach, busnes ac addysg.